Sunday, 2 July 2017

Aizawl veng hming vuah chhan

Aizawl Veng Hming Vuah Chhan:

🌎🌎🌹🌎🌎

Bawngkawn: He laiah hian kum 1917 lai khan sebawng nei Gurkha in hnih lek an awm a. An awmna kâwn chu sebawngpu awmna kâwn tih a ni a. Tûnah chuan Bawngkawn kan lo ti ta zâwk a ni.

Bungkawn: Khatla leh Maubawk inkâra awm a ni a. A kâwn lai taka bung awm chu hmingah chawiin Bungkawn hming an vuah a ni. Tûn hma chuan sipai ho nupui an awm țhin.

Bethlehem: He veng hi a tirin Veng hming mumal tak nei lo a ni a, Transport Veng, Thatvunga Veng, Pioner ho awmna a nih vang in Midum veng te pawh an ti thin a, Veng pa ho kal khawm in Veng hming mumal neih an duh tak avang in, veng chhung ah hriattirna an chhuah a, Krismass leng khawm na ah Pu Rozikpuia'n Pathian hnen atang ka dawn a nia, tun atang chuan BETHLEHEM VENG kan ni tawh e, a tia. Veng pa ho kal khawm chuan lungrual tak in an pawm ta a ni.

Chanmari: Tûn hma chuan sipaiho chân kahna (silai kahna) hmunpuia an hman a nih avângin, an sawn hnu pawhin, vai hming vuah Chanmari hming hi an la pu ta zêl a ni.

Chaltlang: Tûn hmaa he lai hmuna Châl (mau) a tam avângin a hming hi vuah a ni.

Chawnpui: He vêng hi Hmuia Veng tih a ni thîn a. A awm thar hovin mimal hming an duh ta lo va, Chawnpui kung khat chauh awm chu hmingah chawiin Chawnpui an vuah ta mai a ni. Tûnah chuan Chawnpui-ah hian Chawnpui hmuh tur a awm tawh lo.

Chhinga Veng: Bazar pheiah vai tlémtë chauh an awm laiin he lai ngawpui kâr ni thînah hian Chhinga leh mi tlémtë chauh an awm a. An zînga vengva ber hming chawiin Chhinga Veng hming a pu ta a ni. A hming pum chu Chhingrawnga a ni a, Hnamte a ni. Mizo zînga tawng rang bera sawi a ni a. Ui ngul lêr atangin a tla a, thaw vawih, thaw vawih, thaw vawih a ti hman a ni an ti thîn.

Chite Lui: Aizawl khawpui bul chhak lama lui luang a ni. Kulikawn thlang atanga lo luang luite pakhat chuan Mualpui tláng thut takah a fin a. A finna lai tui chu a al a, bullut (sava chi khat)-in an tlàn thîn a, bullut sih an vuah nghe nghe a ni. Chu tui al chu a nêp e, tiin a zuk fin lui chuan Chite lui hming a put phah mai a ni.

Durtlang: Tûn hma chuan ngawpuiin a khuh vek a, ruah a sûr duhin khua a dur reng thîn a. Khua a dur reng e tiin Durtlang hming a pu ta a ni. Chu’ng hun lai chuan he tláng hi ramhuai leh phung tamna ber niin an sawi thîn.

Dinthar: A hming hmasa chu Keltawlh Veng a ni. Chu hming chu duh lovin vêng zau zâwk an siam tâk vângin, kan din thar e tiin Dinthar Veng an vuah ta zâwk a ni.

Electric Veng: Tûn hma chuan he laiah hian Tuitu a hrâm thîn avângin Tuitu Veng vuah a ni. Electric khâwlpui bunna hmun a nih tâk avângin a hming chawiin Electric Veng an ti ta a ni.

Kulikawn: Tûn hma chuan sipai te, sap te leh midang te puakphur tur apiang chu he laiah hian an innghâkkhâwm thîn a. Kuli ho innghahkhâwmna kâwn tiin a hmingah Kulikawn an vuah ta a ni.

Khatla: Gurkha tawng a ni a, kâwn emaw, ruam emaw an tihna mai a ni. Sipai kâwnghrèn nawhtlêtna hrui thûr he lai hmuna mi an lâk thin chu ‘khawia mi nge?’ tia an zawhin ‘khat tla’ khu mi kâwna mi khu,’ an ti thîn a, keini’n Khatla kan lo ti ta a ni.

Laipuitlang: Kumpinu sawrkarin Mizoram khawpuia Aizawl a hman tan lai khan mite’n Pathianni an hriat theih nan tiin Col. Lock Manding sapin Pathianni apiangin he tlángah hian laipui a han kâp thîn a. Kristian an lo awm hnu chuan a lo remchâng hle a. Kanghmun khua leh Sateek khua te pawhin an lo hre phâk a. Mizovin laipui an kahna tláng tiin Laipuitlang an lo vuah ta a ni.

Luangmual: Hmán laiin a mual hi luang hmunpui a ni a; a mual pumpuia luang awm chu Luangmual tiin hmingah a put phah a ni.

Maubawk: Aizawl tlâk lamah khuan tûn hma chuan mi tlémtëin bâwk an khawh a; an bâwk chu a chungah mau hnah an chih theuh va, chu vângin chu bâwk chu Maubawk hming an vuah.

Mission Veng: Tûn hma chuan Hriang thing a tam avângin Hriangmual an ti thîn. Zosap hmasa Saphluia kha a lo awm a, Sapthara’n a rawn fin leh a. Missionary awmna hmun a nih tâk avângin Mission Veng vuah a ni ta a. Veng lai, Dawrkai Veng leh Laltawnga Veng tiin hmun thumah an then a. Tûnah chuan a lo zau ta a. Laltawnga Veng tih chu Vengthlang (Mission Vengthlang) tih a lo ni ta zâwk a ni.

Macdonald Hill: Tûn hma chuan Thingpui huan tlang tih a ni thîn. He lai hmunah hian Aizawl leh a chhehvêla thingpui awmte chu an phun khâwm a, sipaiin an awmchilh a, an rin pui ber pakhat a ni. Kum 1930 khan Mizo chowkider pawh he huan enkawltu-ah an dah nghe nghe. Kumpinu sawrkar hnuaia bawrhsap hnuhnung ber Macdonald-a’n High School hmun atan he lai hi a pêk avângin a petu hming chawiin Macdonald Hill an vuah ta a ni. Tin, he lai hmun hi missionary hmasa berte Pu Buanga leh Sap Upa te lo awmna a ni.

Ramhlun: He vêng hi a hming phuahtuin hlaa ‘Aw ramhlun, ka ram ropui..’ tih atanga a phuah niin a lang.

Republic Veng: Lunglei Jeep road laih zawh hnua a chunga lamlian kal hi bawrhsap Barkataki hova laih tlang niin a kawng hmingah Republic Avenue vuah a ni a. Republic tih chu a vêngin hmingah a pu ta a ni.

Rangvamual: Aizawl chhehvêla rangva in awm hmasak berna a nih avângin a mual chuan Rangvamual hming a pu ta a ni. Vai chuan Paila Camp an ti thîn. Kum 1890-a Aizawl-ah fort (kulh) an siam hmain he Paila Camp hi awm tawhin an hria.

Saron Veng: He hming hi rambuai hnua an vuah thar a ni. Police Veng (tûn hnua Armed Veng kan tih hi a nih hmêl) leh Mirawng veng an kaikawp a, Saron Veng an vuah ta a ni. Hla thu-a ‘Isua sarawn pâr mawi vul lai a chul lo’ tiha sarawn hi an vuah chhan niin an sawi.

Tanhril: Tûn hmaa Palian lal nunräwng tak Tanhrila khua a nih avângin a hming chawiin ‘Tanhril’ an vuah hlen ta a ni.

Tlangnuam: A hming hmasa chu Lalchhinga (Lal Singh Thapa) Veng a ni. Hetah hian nula pakhat tlangval lêm thiam tak a awm a, a tláng a nuam fawm bawk a; tlangvalin nuam an ti a, a tláng chuan Tlangnuam hming a put phah ta hial a ni an ti.

Thakthing Veng: Aizawl-a vêng upa ber pâwl a ni. Rahsi leh Babuho, DC pisa chhuah lam, Venghlui ti-a an vuah tâk (Rahsi Veng) atanga an insuanin Thakthing tlángah hian an awm a; an awmna vêng chu Rahsi Veng tih a ni ta zâwk a. Thakthing Venga awm hmasa, kamding ni lo chu a hnuaiah an hnawt thla a, Rahsi Venghnuai an vuah a. Mahse, hun a lo rei a, rahsi thuneihna a lo dal ta deuh va, Thakthing Veng tih chu a lo lâr leh ta zâwk a ni.

Tuikual: A vêng thut lui chu Tuikual lui a nih avângin hmingah a pu mai a ni. Indopui pahnihna hma chuan ngawpui a la ni.

Venghlui: He hmun hi Rahsi lo awmna hmasa ber a ni. Mahse, Rahsi ho chu Thakthing lamah an sawn phei tâk avângin Rahsi Venghlui tiin an sawi ta a. Tûnah chuan Rahsi bànin Venghlui kan ti ta a ni.

Venghnuai: Thakthing Veng hnuaiah a awm. Rahsi ho Thakthing Venga an awm laiin, kamding lo an hnawhthlâk ho awmna a nih vângin Rahsi Venghnuai an vuah a. Tûnah chuan Venghnuai ti-a sawi a ni ta a ni.

Zemabawk: A hming hmasa chu Seling a ni. Se pûl phûm a tam avângin Seling hi vuah a ni. Darlawng tláng Seling-ah an pêm zawh hnuin Zema hovin melveng in tlémtë an awm a, bâwk tiin an invuah a. An hotu chu Zema a nih avângin Zema bâwk tiin an sawi kher thîn a, Zemabawk tih hming hi a lo pu hlen ta a ni. Zema hi palian tak, thau tak a ni. Zanlawn-ah a pêmthla a, kum 1940 vêl pawh khan a la dam.

Zarkawt: He lai kâwn hi Vaki liam kâwn a nih avângin Ki len an zâr thîn a, Zarkawn an ti thîn. Tûnah chuan ‘Zarkawt’ tih a lo ni ta a ni.

Thulâkna: Tobul by K. Zawla.
C.p.

PHUNCHIAR VERSE

PHUNCHIAR VERSE

Aw lanu dàwn tawi,
I lungduh lenrual fâm ta kha,
Rual pawl nan ngai der suh la;
Thai kawi thu tin hril velin,
Mi khawngaih thla lak tum hek suh.

A tak ramah chen tum zawk la,
Suangtuahna ram chhuahsan thuai rawh;
Awm lo ngaia țah a sawt lo.
I chantawk khuarel a nih pawm la,
Hmatiang sâwn zai rel zawk nang che.

july ni 2, 2015

Sunday, 25 June 2017

FUR SONNET

FUR SONNET

Hawi vel ila vangkhaw tlai tlanah,
A mawi ngei e chung thangvan khua;
Chung khawpui ri leh malsawm ruah,
A zawhin tlai dai nuam leh fur khaw thiang.

Malsawmtu malsawmna zar zovin,
Bum hmang hringmi lunglawm ve nan;
En nawm man tam sum seng lovin,
A chhuah chunga khuanu'n kan tan.

Kan hlan khuanu i tan lawmthu,
Hringmi dam leh nawmsakna tur
Kan dil a che mal tinreng sawmtu
A tawp chatuana chawlhna tur.

Lei lung leh boruak thiang nuam tinreng
I zarah kan dawng malsawm tin nen.

25.6.2017 6:40 PM

Monday, 19 June 2017

Thlafam vangkhua


Intro:
Siamtu'n a duan hringnun lamtluang
Muangte'n a chen, a hlan a sakruang;
A duhsam dawn tuai, dam chhung atan
A tiam, a hlan a thinlung A-tan.

Hlim lai par tlana len beisei khan,
Hriat loh lamtluang a zawh tak si kha;
Tu bengkhawn loh a chan riangvai,
Sârin a man a pan pialral,
Hringnun vul lai bel rei lovin;
A lawi ta e thlafam vangkhua.

1st verse:
Senlai nau ang kan lawm, hlim ni a sei,
Kan enchimloh banah kan kai;
Chutin chhimhlei tual mawiin a leng,
Kan nau duat, laitual mawitu kha.

2nd verse:
Kan duat tleitirin lungdum val tawngin,
Belh zai a rel kumtluang atan;
Hlim ten a hringnun hmang ve turin,
Țhaleng runah a lawi ta e.

3rd verse:
Khuanu zarah a dawng malsawm fanau,
Kan lawmpui e a laichinten;
A tan hlim lawm ni lo sei zel se,
Dawng rawh se duat, hmangaih tinreng.

4th verse:
Duhthu ai ang kan sam thlawn ka ring lo,
Khuanu remruat reng em ni le?
Eng ti zia nge awmlai hrang si lo
Thihna kut vawtin a man tak?

5th verse:
Ngilneihna leh duhawmna hual ka nau,
Thlafam vangkhua i lawi ta maw?
Derthiam leng i tawng zawk em ni le?
Sâr zama vangkhua a rum tak.

6th verse:
Thawk leh khata'n i liam mai ta si maw?
Tuar thiam a har, thinlai a nâ;
Lo kir leh hian i mawi tawh si lo,
I hlimthla chauh maw kan chan tawk?

Thursday, 15 June 2017

I VA'N SUAL THIAM TAK!

I kianga leng turin
Ka zawng reng țhin che a

I rin ngam ni turin
Ka theihtawp ka chhuah a

I mitmei veng reng rengin
Ka fimkhur reng țhin a

I rilru hriat tumin
Ka ngaihtuah reng che a

Ka kiang leng turin
Min zawng ve ngai si lo

Ka rin ngam ni turin
I theihna i hlan hek lo

Ka mitmei veng reng rengin
I fiamkhur ngai bawk si lo

Ka rilru tak tak hre turin
Min ngaihtuah ngai si lo

I va'n sual thiam tak!